Οι καρωτιδες αρτηριες, είναι τρεις: η κοινή
καρωτιδα, η έσω καρωτίδα και η έξω καρωτίδα.
Η δεξιά κοινή καρωτίδα, ξεκινάει από
την ανώνυμη αρτηρία, ενώ η αριστερή από
το αορτικό τόξο. Οι δύο κοινές καρωτίδες
φέρονται σχεδόν κάθετα προς τα πάνω, μέχρι το άνω χείλος του θυρεοειδή χόνδρου.
Στην πορεία τους αυτή, συνοδεύονται από την έσω σφαγίτιδα φλέβα και το πνευμονογαστρικό νεύρο, με τα οποία
αποτελούν το λεγόμενο αγγειονευρώδες δεμάτιο του τραχήλου.
Η
κοινή καρωτίδα, διαιρείται σε δύο
τελικούς κλάδους, την έσω καρωτίδα
και την έξω καρωτίδα. Η έξω καρωτίδα εξασφαλίζει την αγγείωση του
μεγαλύτερου μέρους του προσώπου, μέσω των παράπλευρων κλάδων της. Η έσω καρωτίδα συνεχίζει αρχικά την πορεία της
κοινής καρωτίδας, ύστερα διασχίζει τη
βάση του κρανίου με τον καρωτιδικό σωλήνα, προχωρά μέσα στο σηραγγώδη κόλπο και
διαιρείται σε τέσσερις τελικούς κλάδους: την πρόσθια εγκεφαλική αρτηρία, την
οπίσθια αναστομωτική αρτηρία και τη μέση εγκεφαλική αρτηρία. Έτσι, από την έσω καρωτίδα προέρχεται το σημαντικότερο
μέρος των αγγείων του εγκεφάλου. Η οφθαλμική αρτηρία, είναι παράπλευρος κλάδος
της έσω καρωτίδας.
Οι
καρωτίδες μπορούν να αποτελέσουν την
έδρα ιδιαίτερα σοβαρών τραυμάτων και όπως και οι άλλες αρτηρίες, αρτηριακών και
αρτηριοφλεβικών ανευρυσμάτων. Μία άλλη αρκετά κοινή νόσος, είναι η στένωση της καρωτίδας, η οποία μπορεί να προκληθεί από τη συγκέντρωση
πλάκας μέσα στην αρτηρία, η οποία σιγά σιγά
αυξάνεται και έτσι, σταδιακά κάποια στιγμή, αποφράσσεται η αρτηρία. Αυτό
μπορεί να αποβεί πολύ επικίνδυνο, αφού σε πολλές περιπτώσεις, η στένωση καρωτίδας, οδηγεί σε εγκεφαλικο
επεισόδιο. Εάν υπάρξει ρήξη της αθηρωματικής πλάκας μέσα στην καρωτίδα, αυτό έχει ως αποτέλεσμα, αυτή
να μεταφερθεί στις άλλες αρτηρίες που οδηγούν στον εγκέφαλο, με αποτέλεσμα τη δημιουργία
τοπικού θρόμβου και την πρόκληση εγκεφαλικού. Η στένωση καρωτίδας, δυστυχώς, δεν έχει συμπτώματα και έτσι είναι πολύ
δύσκολο για τον ίδιο τον ασθενή να την αντιληφθεί, εάν δεν έχει ιστορικό
εγκεφαλικού ή εμφράγματος.
Αυτοί που συνήθως είναι περισσότερο επιρρεπής
στο να αποκτήσουν στένωση καρωτίδας,
είναι αυτοί οι οποίοι καπνίζουν και πίνουν σε υπερβολικό βαθμό, αυτοί οι οποίοι
πάσχουν από παθήσεις όπως ο διαβήτης, η υπέρταση, η χοληστερίνη, η παχυσαρκία,
οι άνθρωποι μεγαλύτερης ηλικίας και γενικά αυτοί οι οποίοι έχουν υιοθετήσει
έναν ανθυγιεινό τρόπο ζωής, όσον αφορά κυρίως, τις διατροφικές τους συνήθειες.
Εάν διαπιστωθεί ότι η καρωτίδα έχει
υποστεί στένωση εξαιτίας αθηρωματικής πλάκας, η διατροφή, η διακοπή του
καπνίσματος και το αλκοόλ και η ελαφριά καθημερινή άσκηση, θα παίξουν πολύ
σημαντικό ρόλο, ώστε να μην επιδεινωθεί το πρόβλημα.
Ο μόνος τρόπος
για να διαγνωσθεί η πάθηση, είναι το υπερηχογράφημα
καρωτίδας. Έτσι, εξετάζεται, ανάλογα
με το σφυγμό, εάν η ροή του αίματος στις καρωτίδες,
είναι φυσιολογική και εάν υπάρχει φύσημα από τη μία μεριά, είναι πιθανόν η καρωτίδα να έχει υποστεί στένωση. Εάν
υποψιαστεί ο γιατρός ότι ίσως να υπάρχει στένωση, θα προχωρήσει σε ένα πιο
λεπτομερές υπερηχοκαρδιογράφημα, το τρίπλεξ. Έτσι, θα πάρει λεπτομερείς
πληροφορίες για την έκταση της στένωσης, σε ποιο σημείο ακριβώς της καρωτίδας βρίσκεται και πόση έκταση
έχει. Επίσης, είναι πολύ σημαντικό να
διαπιστωθεί, εάν η πλάκα η οποία έχει συγκεντρωθεί μέσα στην αρτηρία, είναι
μαλακή, ώστε να ενέχεται ο κίνδυνος να σπάσει και να μεταφερθεί σε άλλες
αρτηρίες, ή είναι σκληρή και δεν υπάρχει ο κίνδυνος ρήξεων.
Κλείνοντας, όσον
αφορά τη θεραπεία της καρωτίδας η οποία έχει υποστεί βλάβη
αυτή μπορεί να είναι φαρμακευτική, μέσω χειρουργικής επέμβασης ή μέσω αγγειοπλαστικής.
Όταν η αθηρωματική πλάκα είναι ακόμα στην αρχή της, μπορεί να χορηγηθεί στον
ασθενή στατίνη, η οποία μειώνει την κακή χοληστερίνη, όπως επίσης και
ασπιρίνης, η οποία είναι αντιθρομβωτική. Εάν όμως η αθηρωματική πλάκα έχει
προχωρήσει αρκετά, τότε πρέπει να γίνει χειρουργική επέμβαση, η οποία όμως
ενέχει υψηλό κίνδυνο εγκεφαλικού, όπου ο γιατρός αφαιρεί χειρουργικά από την καρωτίδα την αθηρωματική πλάκα. Για
ασθενείς υψηλού κινδύνου, η αγγειοπλαστική προτιμάται, καθώς θεωρείται
περισσότερο ασφαλής από την απλή χειρουργική επέμβαση, για επιπλέον και εγκυρότερες πληροφορίες http://www.aorti.gr/home.
Χαζιράκη Αγλαΐα
